Interview. Expert waarschuwt voor risicovol eetpatroon bij Belgen

“Belgen eten te weinig groenten en fruit”- Christophe Matthys KU Leuven

Hoewel vaak gesproken wordt over 'de gemiddelde Belg', nuanceert Christophe Matthys dat beeld meteen. “Ik denk dat de gemiddelde Belg niet bestaat.” Toch ziet hij duidelijke tendensen in onze eetgewoonten. “Globaal eten we veel te weinig groenten, fruit en vezels”, vertelt hij aan Redactie24. 

Volgens de voedingsaanbevelingen zou een volwassene dagelijks ongeveer 300 gram groenten en twee stukken fruit moeten eten. In de praktijk ligt dat cijfer veel lager. “We eten in België ongeveer 160 gram groenten en geen of een stuk fruit momenteel per persoon.” Volgens professor Matthys blijft dat een van de grootste aandachtspunten binnen gezonde voeding. Groenten en fruit leveren niet alleen vitaminen en mineralen, maar ook vezels die belangrijk zijn voor de darmgezondheid en het verzadigingsgevoel.

Belgen eten te veel vlees

Waar groenten en fruit achterblijven, ziet de voedingsdeskundige het omgekeerde bij vleesconsumptie. “Belgen eten gemiddeld te veel vlees ten opzichte van de aanbevelingen, zeker bereid vlees.” Vooral sterk bewerkt vlees, zoals charcuterie en vleeswaren, wordt al langer gelinkt aan gezondheidsrisico’s wanneer het te frequent geconsumeerd wordt. Een evenwichtig voedingspatroon vraagt daarom meer balans en variatie.

Polarisatie in voedingspatronen neemt toe in België

Christophe Matthys merkt een opvallende maatschappelijke evolutie op: de toenemende polarisatie rond voeding. “We zien dat het voedingspatroon bij sommige personen meer en meer in extremiteiten aan het gaan is.” Volgens hem ontstaan er steeds duidelijkere groepen van zogenaamde 'high-consumers' en 'low-consumers'. “We zien bijvoorbeeld mensen die heel extreem veganistisch eten en daarnaast zien we ook mensen die als tegenreactie daarop extreem veel vlees gaan eten.”

Die evolutie zorgt volgens de voedingsexpert voor een vorm van polarisatie binnen voedingsstijlen. Toch benadrukt hij dat persoonlijke keuzes belangrijk blijven. “Het is natuurlijk belangrijk dat iedereen een voedingspatroon heeft waarbij men zichzelf comfortabel voelt.” Dat kan volgens hem te maken hebben met persoonlijke voorkeuren, cultuur of geloofsovertuiging. Toch blijft zijn basisadvies voor iedereen hetzelfde: “Ik ga altijd zeggen om in eerste instantie te focussen op groenten en fruit, omdat dat voor iedereen belangrijk is.”

Extreme eetpatronen brengen risico’s mee

Volgens Christophe Matthys zijn er wel degelijk gezondheidsrisico’s verbonden aan extreme voedingspatronen. “Wanneer men op een heel extreme manier gaat eten, zijn er altijd risico’s aan verbonden”, waarschuwt hij. Een van de problemen die hij ziet, is een gebrek aan variatie. “Sommige mensen richten zich alleen nog op groenten en fruit en gaan weinig of niks meer variëren, waardoor ze nutritionele tekorten kunnen krijgen.”

Toename van eetstoornis ARFID

Daarnaast ziet de voedingsspecialist ook een toename van specifieke eetstoornissen bij jongeren en kinderen. Hij verwijst daarbij naar het Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder, beter bekend als ARFID. “Het is een vorm van een eetstoornis, maar het wordt niet beschouwd als een psychische aandoening.” Mensen met ARFID ontwikkelen extreme vermijdingspatronen rond voeding. “Iemand met ARFID gaat bijvoorbeeld alle voedingsproducten die een bepaalde kleur hebben volledig vermijden.”

Een andere reden om bepaalde voeding te schrappen kan eenvoudigweg zijn omdat ze ooit ziek zijn geweest na het eten van iets. Vaak is het niet altijd bewezen dat een bepaalde klacht effectief veroorzaakt werd door dat specifieke product. Toch leggen mensen zelf die link en bannen ze voedingsmiddelen uit hun eetpatroon. “Deze groep mensen neemt het heft in eigen handen om sommige voedingsmiddelen te gaan mijden zonder dat het op een juiste medische analyse gebaseerd is”, besluit Christophe Matthys.