Veiligheidsdienst waarschuwt iedereen met een moderne auto voor dit gevaar

Moderne auto’s verzamelen meer gegevens dan je denkt

Auto’s zijn de voorbije jaren uitgegroeid tot digitale systemen op wielen. Ze beschikken steeds vaker over internetverbindingen, sensoren, camera’s en microfoons. Die technologie biedt praktische voordelen, bijvoorbeeld bij navigatie, handsfree bellen en parkeerassistentie. Tegelijkertijd verzamelen deze systemen gegevens over het voertuig, de inzittenden en soms ook personen en objecten in de directe omgeving.

Volgens de AIVD gebeurt het opslaan en doorsturen van gegevens vaak automatisch en zonder dat de gebruiker daar veel van merkt. Daardoor is het niet altijd duidelijk welke informatie een auto precies verzamelt, hoe lang die gegevens worden bewaard en met welke partijen ze worden gedeeld. Dat maakt de auto tot meer dan alleen een vervoermiddel. Het is ook een digitale omgeving waarin persoonlijke informatie kan worden verwerkt.

Kunnen kwaadwillenden meeluisteren via de microfoon?

Een van de opvallendste waarschuwingen van de AIVD gaat over de microfoons in moderne voertuigen. Veel auto’s beschikken over meerdere exemplaren, bijvoorbeeld voor spraakbediening, telefoongesprekken en andere functies van het infotainmentsysteem.

Volgens de inlichtingendienst is het technisch mogelijk om microfoons op afstand in te schakelen. Als kwaadwillenden toegang krijgen tot de betreffende systemen, kunnen zij die mogelijkheid mogelijk misbruiken om gesprekken af te luisteren.

Dat betekent niet dat iedere moderne auto voortdurend gesprekken opneemt of dat elke bestuurder daadwerkelijk wordt afgeluisterd. Het risico hangt onder meer af van de gebruikte technologie, de beveiliging van de systemen en de eventuele toegang die derden weten te verkrijgen. 

De waarschuwing maakt wel duidelijk dat je niet zonder meer mag aannemen dat een gesprek in een auto volledig privé blijft. Juist bij gesprekken over bedrijfsgeheimen, zakelijke onderhandelingen, persoonlijke gegevens of vertrouwelijke plannen kan dat een probleem opleveren.

Ook autofabrikanten en andere bedrijven kunnen toegang hebben

Het risico beperkt zich niet tot mogelijke spionage door kwaadwillenden. De gegevens die een voertuig verzamelt, kunnen ook toegankelijk zijn voor verschillende bedrijven die bij de auto betrokken zijn.

De AIVD wijst onder meer op autofabrikanten, dealers, lease- en onderhoudsmaatschappijen, app-ontwikkelaars, producenten van voertuigonderdelen en clouddiensten. Welke gegevens deze partijen kunnen inzien, verschilt per systeem en situatie.

Daarbij gaat het niet alleen om gesprekken. Ook andere voertuiggegevens kunnen informatie prijsgeven over het gebruik van een auto en de omgeving waarin die zich bevindt. Afhankelijk van de aanwezige systemen kunnen locatiegegevens, camerabeelden en andere digitale gegevens worden verwerkt.

Voor mensen die beroepsmatig met vertrouwelijke informatie werken, kan dat extra belangrijk zijn. Denk aan bestuurders, ondernemers, ambtenaren of medewerkers die onderweg gevoelige onderwerpen bespreken. Informatie die onbedoeld wordt vastgelegd of toegankelijk wordt voor derden, kan immers gevolgen hebben voor de privacy of de veiligheid.

Waarom je beter geen vertrouwelijke gesprekken in de auto voert

De belangrijkste boodschap van de AIVD is duidelijk: "voer geen vertrouwelijke gesprekken in of rondom het voertuig". Dat advies geldt dus niet alleen voor gesprekken tijdens het rijden, maar ook wanneer je naast of bij de auto staat.

Wie gevoelige informatie wil bespreken, kiest daarom beter een omgeving waarin minder digitale systemen actief zijn en waar de toegang tot het gesprek beter kan worden gecontroleerd. Zeker bij informatie die niet voor anderen bestemd is, is het verstandig om vooraf na te denken over de plek waar je het gesprek voert.

Ook is het nuttig om bewust om te gaan met de verbonden functies van je auto. Bekijk welke apps en diensten gekoppeld zijn, controleer de privacy-instellingen en raadpleeg de informatie van de fabrikant over gegevensverzameling. Zulke maatregelen kunnen helpen om beter inzicht te krijgen in de gegevens die worden verwerkt, al bieden ze geen garantie dat alle risico’s verdwijnen.