Is Belgisch wegenvignet in strijd met EU-regels? Nederlanders reageren ontstemd

In Nederland klinkt kritiek vanuit juridische hoek. Volgens professor Sjoerd Douma, hoogleraar Europees belastingrecht aan de Universiteit van Amsterdam, kan de geplande hervorming mogelijk botsen met Europese regelgeving. De discussie draait vooral rond het feit dat Belgische automobilisten tegelijk een hervorming van de verkeersbelasting zouden krijgen, waardoor de extra kost van het wegenvignet gedeeltelijk wordt gecompenseerd.

Nederlanders vrezen extra kosten voor reizen door België

België is voor veel Nederlanders een belangrijk transitland. Jaarlijks rijden miljoenen Nederlanders via de Belgische autosnelwegen naar vakantiebestemmingen in Frankrijk, Spanje en Italië. Daarnaast trekken ook veel Nederlanders regelmatig naar Belgische steden zoals Antwerpen, Brugge en Brussel voor een daguitstap of een weekendje weg.

De invoering van een wegenvignet zou betekenen dat buitenlandse bestuurders een bijkomende kost krijgen wanneer zij gebruik willen maken van het Belgische wegennet. 

Dat de invoering van het wegenvignet gepaard gaat met een hervorming die de verkeersbelasting voor Belgen verlaagt, leidt tot kritiek omdat het volgens tegenstanders neerkomt op een indirect onderscheid tussen Belgische en buitenlandse weggebruikers.

Hoogleraar Europees belastingrecht stelt juridische vragen

Sjoerd Douma, hoogleraar Europees belastingrecht aan de Universiteit van Amsterdam, heeft zich kritisch uitgelaten over de plannen. Volgens hem zijn er verschillende Europese bepalingen waarmee een dergelijk systeem mogelijk in strijd kan zijn. "In de EU zijn er een aantal bepalingen waar dit voorstel mee in strijd kan komen", citeert de Nederlandse nieuwszender BNR professor Douma. 

De juridische discussie draait vooral rond het Europese principe van non-discriminatie. Lidstaten mogen belastingen of heffingen invoeren, maar die mogen buitenlandse burgers niet benadelen ten opzichte van eigen inwoners. 

Wanneer Belgische bestuurders via een verlaging van de verkeersbelasting worden gecompenseerd voor de kost van een wegenvignet, terwijl buitenlandse bestuurders die compensatie niet krijgen, kan dat volgens experts vragen oproepen vanuit Europees perspectief.

Europese regels laten weinig ruimte voor discriminatie

Binnen de Europese Unie gelden strikte regels rond het vrije verkeer van personen en diensten. Lidstaten mogen weliswaar tolheffingen of wegenvignetten invoeren, maar die systemen moeten op een niet-discriminerende manier worden toegepast.

In verschillende Europese landen, zoals Oostenrijk en Zwitserland, bestaan al wegenvignetten. Daar betalen zowel inwoners als buitenlandse bestuurders in principe dezelfde bijdrage voor het gebruik van de wegen.

De vraag die men in Nederland nu stelt, is of een belastingverlaging voor Belgische automobilisten in combinatie met een nieuw wegenvignet kan worden beschouwd als een vorm van indirecte discriminatie tegenover buitenlandse weggebruikers.