Volkscafés dreigen uit te sterven: "De ziel van Vlaanderen staat op het spel"

Aantal cafés sterk gedaald

De jongste jaren nam het aantal cafés in Vlaanderen sterk af. Cd&v noemt enkele cijfers: tussen 2010 en 2024 zijn er in Vlaanderen 4.174 cafés verdwenen, zo’n 40 procent van het aantal cafés dat er nog was in 2010.

Vlaams parlementsleden Toon Vandeurzen, Kris Declercq en An Christiaens hebben een conceptnota opgesteld om de verdere teloorgang van de volkscafés in Vlaanderen tegen te gaan.

"Volkscafés zijn dam tegen eenzaamheid"

Declercq noemt in een bericht aan onze redactie enkele redenen waarom de cafés zo'n belangrijke maatschappelijke functie vervullen: "Volkscafés spelen een cruciale rol in het versterken van ons sociaal weefsel, het dorps- en stadszicht in Vlaanderen en het ondersteunen van de lokale handel en economie."

"Ze functioneren als natuurlijke ontmoetingsruimtes waar mensen met elkaar in contact komen en zorgen voor bruisende dorps- en stadskernen." Daarnaast noemt hij de cafés "een dam tegen eenzaamheid". 

"We willen niet lijdend toekijken hoe steeds meer van die cafés uit ons straatbeeld verdwijnen, hoe straks de laatste cafébaas het licht uitdoet", zegt Toon Vandeurzen.

Kroegenplan: maatregelen om café uitbaten haalbaar te houden

Met het kroegenplan legt de cd&v een aantal concrete maatregelen op tafel om het uitbaten van een café haalbaar te houden. Zo willen de christendemocraten komaf maken met de "wurgcontracten" die grote brouwerijen sluiten met cafébazen. De brouwerij verhuurt het pand aan de uitbater, die vervolgens enkel bieren van die brouwerij mag verkopen, én contractueel verplicht is om een zekere hoeveelheid bier aan te kopen. Voldoet de cafébaas daar niet aan, dan volgen er boetes.

"We willen een expliciet verbod om de huurovereenkomst te verbreken wegens het niet voldoen aan een afnamequotum. We willen ook een caféclausule opnemen in de handelshuurwetgeving die de horeca beschermt tegen onevenwichtige drankafnamecontracten en overmacht of crisis."

Vlaams erfgoed

Ten slotte wil cd&v wil dat de Vlaamse volkscafés beschermd worden als Vlaams erfgoed, via een herkenbaar label 'Erfgoedvolkscafé'. "Onze Vlaamse cultuur is gekenmerkt door onze cafés. Vlaamse volkscafés zijn uniek en moeten we bewaren", zegt Vandeurzen.