Belangrijke waarschuwing voor wie plug-and-play zonnepanelen wil kopen (of er al heeft)

Niet elk plug-and-play zonnepaneel mag zomaar worden aangesloten

Plug-and-play zonnepanelen zijn bedoeld om relatief eenvoudig zelf te installeren. Het systeem wordt doorgaans rechtstreeks op een stopcontact aangesloten, waardoor de installatie toegankelijker is dan bij een klassieke zonnepaneleninstallatie.

Dat betekent echter niet dat elk toestel zomaar op het Belgische elektriciteitsnet mag worden aangesloten. Plug-and-play zonnepanelen mogen alleen worden gebruikt wanneer ze zijn opgenomen op de lijst van gehomologeerde toestellen van Synergrid. Daarbij is vooral de omvormer van belang. Die zet de opgewekte gelijkstroom van de zonnepanelen om in wisselstroom die geschikt is voor het elektriciteitsnet. Het is de omvormer die op de Synergrid-lijst moet staan.

De consument moet zelf uitzoeken welke omvormer erin zit

Daar wringt volgens Testaankoop het schoentje. Om na te gaan of een plug-and-play zonnepaneel mag worden aangesloten, moet een consument weten welk merk en welk type omvormer in het toestel is verwerkt. Die informatie is volgens de consumentenorganisatie lang niet altijd gemakkelijk te vinden. 

Op websites van winkels ontbreekt het merk en type van de omvormer vaak. Daardoor kan iemand die vóór de aankoop wil controleren of een toestel gehomologeerd is, voor een moeilijke zoektocht komen te staan. Ook in fysieke winkels bleek de informatie volgens Testaankoop niet altijd beschikbaar. De organisatie bezocht deze zomer verschillende doe-het-zelfzaken en elektronicawinkels om na te gaan hoe eenvoudig consumenten die informatie kunnen vinden.

Testaankoop onderzocht 19 plug-and-play zonnepanelen

De resultaten van de steekproef zijn opvallend. Testaankoop onderzocht 19 plug-and-play zonnepanelen die in de bezochte winkels werden verkocht. Van 10 toestellen kon de consumentenorganisatie met zekerheid vaststellen dat ze gehomologeerd waren. Bij 8 andere toestellen kon Testaankoop niet achterhalen welke omvormer erin zat. Daardoor kon ook niet met zekerheid worden vastgesteld of ze aan de vereiste homologatie voldeden.

Bij 1 van de 19 onderzochte toestellen bleek de omvormer bovendien niet op de Synergrid-lijst te staan. De cijfers tonen volgens Testaankoop vooral aan hoe moeilijk het voor consumenten kan zijn om vóór de aankoop zekerheid te krijgen.

Veel verkopers kenden de Synergrid-lijst niet

De zoektocht naar informatie verliep volgens Testaankoop niet alleen online moeizaam. Ook in de winkels zelf bleek de kennis over de homologatievereisten beperkt. Volgens de consumentenorganisatie hadden verschillende verkopers nog nooit van de Synergrid-lijst gehoord. Klanten werden voor de nodige informatie vaak doorverwezen naar de verdeler of fabrikant.

Dat zorgt voor een merkwaardige situatie: een consument wil controleren of een product legaal op het Belgische elektriciteitsnet kan worden aangesloten, maar moet daarvoor mogelijk eerst technische informatie achterhalen die niet duidelijk op de verpakking of productpagina staat.

Wat is de Synergrid-lijst?

Synergrid is de federatie van de elektriciteits- en gasnetbeheerders in België. De organisatie publiceert onder meer informatie over toestellen die aan bepaalde technische vereisten voor aansluiting op het elektriciteitsnet voldoen.

Voor plug-and-play zonnepanelen is vooral de omvormer van belang. Het is dus niet voldoende om alleen naar de naam van het zonnepaneel of het merk van het volledige pakket te kijken. De consument moet kunnen nagaan welke omvormer in het systeem zit en vervolgens controleren of dat specifieke type op de relevante Synergrid-lijst voorkomt.

Testaankoop wil een duidelijk label

Testaankoop herhaalt daarom zijn vraag om een duidelijk label voor gehomologeerde plug-and-play zonnepanelen. Zo'n label zou volgens de consumentenorganisatie fabrikanten van producten die aan de Belgische vereisten voldoen, de mogelijkheid geven om dat duidelijk aan consumenten te communiceren. Wie in een winkel of webshop een plug-and-play zonnepaneel ziet, zou dan onmiddellijk kunnen zien of het toestel geschikt is voor aansluiting op het Belgische elektriciteitsnet.

Waar moet je als consument op letten?

Wie een plug-and-play zonnepaneel wil kopen, doet er goed aan om vóór de aankoop na te gaan welke omvormer in het systeem zit. Noteer het volledige merk en type en controleer vervolgens of dat type voorkomt op de relevante Synergrid-lijst. Ook informatie op de verpakking en de productpagina kan daarbij helpen. 

Ontbreekt essentiële informatie, dan kan je die opvragen bij de verkoper, verdeler of fabrikant. Een verkoper die alleen kan bevestigen dat het om een "Belgisch" of "veilig" product gaat, geeft daarmee niet noodzakelijk voldoende informatie om de homologatie van de omvormer te controleren.