“Dat komt ook bij ons op tafel”: topman heeft geen goed nieuws over pensioenen

Starten van een blanco blad

De pensioenhervorming van de regering-De Wever zorgt voor een enorme uitdaging bij de Federale Pensioendienst. Administrateur-generaal ad interim Vincent Mahieu noemt de huidige periode zelfs het zwaarste jaar uit zijn carrière. De hervorming moet niet alleen worden uitgevoerd, maar raakt tegelijk aan verschillende bestaande pensioenstelsels en uitzonderingen.

Mahieu is bovendien bijzonder kritisch over de manier waarop het systeem doorheen de jaren is opgebouwd. “Het zou beter zijn om te starten van een blanco blad”, zegt hij in Het Nieuwsblad. Volgens de topman zijn er doorheen de jaren steeds nieuwe uitzonderingen en regelingen boven op bestaande systemen gekomen.

“Nu worden er koterijen op koterijen gebouwd”, klinkt het. Een volledig nieuw systeem zou volgens Mahieu eenvoudiger uit te leggen en efficiënter kunnen zijn, maar politiek ligt zo'n radicale aanpak bijzonder gevoelig.

Iedereen verdedigt zijn eigen pensioenstelsel

Een belangrijke reden voor de complexiteit is volgens Mahieu de grote hoeveelheid belangengroepen die hun bestaande regeling willen beschermen. Hij verwijst daarbij naar onder meer loodsen, politie, militairen, magistraten, professoren, het onderwijs en treinbestuurders.

“Het gelobby vanuit de publieke sector was immens”, zegt Mahieu. Volgens hem proberen verschillende groepen hun eigen regime zoveel mogelijk te behouden. Daardoor wordt een algemene hervorming volgens de topman bijzonder moeilijk.

Dat betekent volgens Mahieu ook dat de huidige hervorming waarschijnlijk niet het eindpunt zal zijn. Vooral de verschillende pensioenstelsels voor ambtenaren, werknemers en zelfstandigen zullen volgens hem nog verder naar elkaar toe moeten groeien.

Ambtenarenpensioen is volgens Mahieu nog maar begin

De hervorming van het ambtenarenpensioen is volgens Mahieu al aanzienlijk, maar hij beschouwt die tegelijk als een eerste stap richting meer gelijkheid tussen de verschillende stelsels.

“Dat moet leiden tot meer mobiliteit op de arbeidsmarkt”, zegt de topman. Een werknemer zou daardoor minder afhankelijk moeten zijn van het specifieke pensioenstelsel waarin hij of zij gedurende de loopbaan terechtkomt.

De discussie over pensioenrechten gaat daarmee verder dan alleen de vraag hoeveel iemand later ontvangt. Ook de manier waarop loopbanen worden opgebouwd en hoe werknemers tussen sectoren kunnen bewegen, speelt volgens Mahieu een belangrijke rol.

Komt pensioen op 70 jaar ook naar België?

Het meest opvallende deel van het interview gaat echter over de toekomstige pensioenleeftijd. In België wordt de wettelijke pensioenleeftijd vanaf 2030 67 jaar. Die verhoging werd eerder al wettelijk vastgelegd. 

Maar volgens Mahieu kan de discussie daarna verdergaan. Hij verwijst naar Nederland en Duitsland, waar het debat al richting 70 jaar evolueert. Ook Denemarken komt ter sprake, waar de pensioenleeftijd aan de levensverwachting wordt gekoppeld.

“Vroeg of laat komt dat ook bij ons op tafel”, waarschuwt Mahieu. Daarmee zegt hij niet dat een Belgische pensioenleeftijd van 70 jaar al beslist is. Wel verwacht hij dat de discussie onvermijdelijk opnieuw gevoerd zal worden.

De cruciale vraag wordt volgens hem bovendien of ook het vervroegd pensioen verder moet opschuiven en dichter bij de wettelijke pensioenleeftijd moet komen. Voor veel werknemers kan dat minstens even belangrijk worden als de wettelijke leeftijd zelf.

De boodschap van Mahieu is duidelijk: de Belgische pensioenhervorming is volgens hem geen afgerond verhaal. Wie vandaag denkt te weten wanneer hij of zij definitief met pensioen kan, zal de komende jaren de hervormingen dus nauwlettend moeten blijven volgen.