Deze vakantiedagen hoef je niet kwijt te zijn, maar velen weten dat niet

Veel werknemers recupereren hun vakantiedagen niet

Driekwart van de werknemers die tijdens hun vakantie ziek worden, recupereert de vakantiedagen die samenvallen met de ziekte niet. Dat blijkt uit een rondvraag van hr-dienstverlener Attentia bij 1.500 werknemers.

Dat cijfer valt op, want de Belgische regels zijn sinds 1 januari 2024 aangepast. Word je arbeidsongeschikt tijdens je wettelijke vakantie, dan kunnen de betrokken vakantiedagen worden omgezet in ziektedagen. De vakantiedagen ben je daardoor niet kwijt en kun je later opnieuw opnemen.

In de praktijk loopt het echter geregeld mis. Werknemers kennen de procedure niet altijd, vergeten hun vakantiedagen terug te vragen of botsen op onduidelijkheid bij hun werkgever. Daardoor blijft een recht dat op papier bestaat soms gewoon onbenut.

Ziek tijdens je vakantie? Dit moet je meteen doen

Het belangrijkste is dat je niet wacht tot je vakantie voorbij is om iets te ondernemen. Je moet je werkgever onmiddellijk laten weten dat je arbeidsongeschikt bent. Verblijf je op dat moment niet op je gewone thuisadres, bijvoorbeeld omdat je in Frankrijk, Spanje of een ander land op vakantie bent, dan moet je ook je verblijfsadres doorgeven.

Daarnaast moet je een medisch attest bezorgen. Voor ziekte tijdens de jaarlijkse vakantie geldt die verplichting ook wanneer je normaal binnen je bedrijf voor een eerste korte ziekteperiode geen attest zou moeten indienen. Er bestaat een speciaal model dat hiervoor gebruikt kan worden, maar dat model is niet verplicht.

Het is dus verstandig om ook op vakantie niet te lang te wachten met het raadplegen van een arts. Zonder de juiste stappen kan het veel moeilijker worden om achteraf aan te tonen dat je tijdens je verlof daadwerkelijk arbeidsongeschikt was.

Je vakantie wordt niet automatisch langer

Hier zit een belangrijk detail dat gemakkelijk voor verwarring zorgt. Stel dat je twee weken vakantie hebt en tijdens de eerste week drie dagen ziek bent. Dat betekent niet dat je automatisch drie dagen langer thuis mag blijven.

De vakantiedagen die samenvielen met je ziekte kunnen opnieuw beschikbaar worden, maar het moment waarop je ze opneemt, moet met de werkgever worden afgesproken. Je kunt dus niet zelf beslissen om je geplande vakantie ter plaatse met enkele dagen te verlengen.

Wil je de gerecupereerde dagen onmiddellijk aansluitend opnemen, dan moet daar eerst een akkoord over zijn. Anders wordt van je verwacht dat je na de oorspronkelijk geplande vakantie opnieuw aan het werk gaat zodra je arbeidsgeschikt bent.

Waarom bestaan deze regels?

De aanpassing kwam er omdat ziekte en vakantie twee verschillende doelen hebben. Vakantie dient om te kunnen uitrusten en vrije tijd te nemen. Bij arbeidsongeschiktheid kun je die vakantie niet op dezelfde manier benutten.

Sinds 1 januari 2024 primeert ziekte daarom op wettelijke vakantie. Een geplande wettelijke vakantiedag waarop je arbeidsongeschikt bent, kan daardoor een ziektedag worden. Voor die dagen bestaat ook een recht op gewaarborgd loon binnen de toepasselijke regels.

Voor werknemers is vooral belangrijk dat het niet volstaat om achteraf tegen de personeelsdienst te zeggen dat je een paar dagen ziek bent geweest. De formaliteiten moeten tijdig worden gevolgd.

Zelfs meenemen naar een later jaar kan in bepaalde gevallen

Normaal moeten wettelijke vakantiedagen binnen het vakantiejaar worden opgenomen. Ook daar bestaat sinds 2024 een belangrijke uitzondering op. Kun je bepaalde wettelijke vakantiedagen door ziekte of een andere toegelaten schorsing onmogelijk vóór het einde van het jaar opnemen, dan kunnen die dagen onder voorwaarden worden overgedragen.

De werknemer krijgt dan tot 24 maanden na het einde van het oorspronkelijke vakantiejaar om de betrokken dagen alsnog op te nemen. Die regeling geldt zowel voor arbeiders als voor bedienden.

Dat betekent niet dat je voortaan zomaar ongebruikte vakantie naar een volgend jaar kunt doorschuiven. Het gaat om specifieke situaties waarin het onmogelijk was om de wettelijke vakantiedagen tijdig op te nemen.

Check ook het arbeidsreglement

Werkgevers moeten de verplichtingen die gelden wanneer iemand tijdens zijn jaarlijkse vakantie arbeidsongeschikt wordt, opnemen in het arbeidsreglement. Daar kun je dus nakijken hoe je binnen jouw onderneming concreet te werk moet gaan.