Professor wijst op grote gevolgen van de pensioenhervorming

Gezonde levensverwachting ligt onder pensioenleeftijd

Een van de centrale punten in de analyse van Deboosere is de gezonde levensverwachting. Dat is het aantal jaren dat mensen gemiddeld in goede gezondheid leven, zonder ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren. Volgens hem ligt die in België rond 63,7 jaar, terwijl de wettelijke pensioenleeftijd 67 jaar bedraagt.

Hij benadrukt dat die cijfers grote verschillen verbergen binnen de bevolking. Sommige mensen blijven fysiek zeer actief op latere leeftijd, maar een aanzienlijke groep kampt al vóór de pensioenleeftijd met gezondheidsproblemen. "Er zijn mensen die best wel op hun 78e nog een marathon gaan lopen, maar ongeveer een kwart van de bevolking tussen 55 en 64 jaar heeft gezondheidsproblemen die maken dat ze eigenlijk last hebben in het dagelijkse leven."

Langer werken: keuze of verplichting?

Deboosere maakt een onderscheid tussen vrijwillig langer werken en verplicht langer moeten blijven werken. Volgens hem zijn er veel mensen die hun job graag uitoefenen en ook op latere leeftijd actief willen blijven. Voor die groep moet ruimte bestaan om langer te werken.

Tegelijk waarschuwt hij voor beleid dat mensen zonder alternatief dwingt om langer actief te blijven, zelfs wanneer hun fysieke of mentale draagkracht vermindert. Hij verwijst daarbij naar sectoren met zware werkbelasting, zoals bijvoorbeeld onderwijs en zorg, waar werknemers vaak aangeven dat het werk op latere leeftijd moeilijk vol te houden is.

"De meeste mensen zijn op een bepaald moment op, zelfs al doen ze hun werk graag. Ik ken mensen die met heel veel liefde onderwijzer waren en voor de klas hebben gestaan, maar eenmaal als ze 58, 60 of 62 jaar zijn zeggen ze dat ze die kinderen eigenlijk niet meer aankunnen", zegt Deboosere.

Pensioenmalus kan ongelijkheid vergroten

Een ander belangrijk discussiepunt is de geplande pensioenmalus. Deboosere stelt dat vooral vrouwen hierdoor geraakt dreigen te worden. Vandaag voldoet al ongeveer de helft van de vrouwen niet aan de voorwaarden om vervroegd met pensioen te gaan zonder financieel getroffen te worden, vaak door onderbroken loopbanen, deeltijds werk of zorgtaken.

"De malus die wordt ingevoerd, zal in de eerste plaats de vrouwen treffen. De helft van de vrouwen komt op dit moment niet in aanmerking om vervroegd op pensioen te kunnen gaan."

Lees ook: Velen beseffen het nog niet, maar hun pensioenleeftijd kan plots opschuiven

Pensioenhervorming raakt aan bredere maatschappelijke vragen

De discussie over de pensioenhervorming gaat niet enkel over budgettaire maatregelen, maar heeft ook een impact op werkbaarheid, gezondheid en gendergelijkheid. De regering staat voor de uitdaging om het pensioenstelsel financieel houdbaar te houden, terwijl tegelijk rekening wordt gehouden met verschillen in loopbaan, gezondheid en levensomstandigheden.