Nieuwe regels voor fatbikes? Minister neemt duidelijke beslissing

Geen aparte wetgeving voor fatbikes

De federale overheid ziet op dit moment geen reden om fatbikes een eigen plaats te geven in de verkeerswetgeving. Federaal minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke vindt dat het bestaande kader voldoende mogelijkheden biedt om de voertuigen te beoordelen en overtredingen aan te pakken.

Een fatbike is juridisch namelijk niet automatisch een apart soort voertuig. De technische eigenschappen bepalen onder welke categorie hij valt. Een exemplaar met trapondersteuning, een motorvermogen van maximaal 250 watt en ondersteuning die stopt bij 25 kilometer per uur wordt in principe behandeld als een gewone elektrische fiets.

Dat betekent onder meer dat voor zo'n legale elektrische fiets geen afzonderlijke helmplicht of minimumleeftijd geldt. Zwaardere of snellere modellen kunnen dan weer in een andere categorie terechtkomen, waardoor strengere verplichtingen van toepassing zijn.

Wetteren wilde veel verder gaan

Vooral vanuit Wetteren werd aangedrongen op een aparte regeling. Burgemeester Albert De Geyter wil meer mogelijkheden krijgen om problemen met fatbikes lokaal aan te pakken. Door van de fatbike een afzonderlijke categorie in de wegcode te maken, zouden lokale besturen bijvoorbeeld gemakkelijker het gebruik ervan op bepaalde plaatsen kunnen beperken.

De burgemeester pleitte daarnaast voor een minimumleeftijd en een helmplicht. Ook wil hij dat de politie meer mogelijkheden krijgt om voertuigen in beslag te nemen wanneer bestuurders herhaaldelijk voor problemen zorgen.

Wetteren staat met die bezorgdheid niet alleen. Ook in andere Vlaamse steden en gemeenten was er de voorbije weken aandacht voor overlast en gevaarlijk rijgedrag met fatbikes. Vooral opgevoerde exemplaren vormen daarbij een probleem.

Dikke banden bepalen de regels niet

Het opvallende uiterlijk kan voor verwarring zorgen. Een fatbike heeft brede banden en ziet er vaak robuuster uit dan een klassieke elektrische fiets, maar dat maakt juridisch weinig verschil.

De snelheid, het motorvermogen en de manier waarop de ondersteuning werkt, zijn veel belangrijker. Een elektrische fiets met een motor van maximaal 250 watt, waarbij je zelf moet trappen en de ondersteuning bij 25 kilometer per uur stopt, blijft een fiets.

Kan het voertuig zonder trappen rijden of is het opgevoerd, dan kan de situatie helemaal anders liggen. Afhankelijk van de technische kenmerken kan het voertuig onder de regels voor bijvoorbeeld een bromfiets of speedpedelec vallen. Een exemplaar dat niet aan de vereisten van de juiste voertuigcategorie voldoet, mag niet zomaar op de openbare weg worden gebruikt.

Minister wil bestaande regels beter laten naleven

Voor Crucke ligt een belangrijk deel van de oplossing daarom niet bij het creëren van alweer een nieuwe categorie, maar bij controle en handhaving. De overheid heeft eerder al aangegeven extra aandacht te willen besteden aan niet-conforme elektrische voertuigen.

Daarbij wordt niet alleen naar de bestuurder gekeken. Ook de verkoop van fatbikes die niet beantwoorden aan de technische voorschriften staat in de belangstelling. In het federale fietsactieplan Be Cyclist 2.0 is een inspectiecampagne bij handelaars opgenomen. Daarmee wil de overheid voorkomen dat niet-conforme modellen op de markt terechtkomen.

Dat is belangrijk omdat aan de buitenkant lang niet altijd zichtbaar is wat een fatbike precies kan. Twee vrijwel identieke modellen kunnen juridisch onder andere regels vallen wanneer bijvoorbeeld het motorvermogen of de maximale ondersteuning verschilt.

Burgemeester van Wetteren geeft strijd niet op

De beslissing van de federale overheid betekent ondertussen niet dat het debat voorbij is. De Geyter wil zijn pleidooi blijven voeren en wijst erop dat ook andere lokale besturen met gelijkaardige problemen kampen.

Daar zit meteen de kern van de discussie. Gemeenten willen sneller en gerichter kunnen ingrijpen wanneer fatbikes op bepaalde plaatsen voor gevaarlijke situaties of overlast zorgen. De federale overheid vindt voorlopig dat daarvoor geen volledig nieuwe voertuigcategorie nodig is.

Voor bestuurders verandert er daardoor op korte termijn niets. Niet de naam 'fatbike' of de breedte van de banden bepaalt welke verplichtingen gelden, maar wat het voertuig technisch kan. Zeker bij snelle of aangepaste modellen is het daarom belangrijk om goed te controleren tot welke categorie het voertuig werkelijk behoort.