Interview. Droogte baart professor zorgen, maar hij ziet ook iets positiefs gebeuren

Droogte lijkt soms geen probleem, tot een kritische grens wordt bereikt

Volgens professor Patrick Willems van de KU Leuven is droogte moeilijk te vergelijken met problemen waarbij de gevolgen geleidelijk toenemen. “Droogte is een nogal lastig verhaal, want het geeft in feite een 0 of 1-situatie”, legt hij uit aan Redactie24.

Zolang er voldoende water beschikbaar blijft, merken de meeste mensen daar weinig van. “Maar als plots een bepaalde drempel overschreden wordt waarbij het water in bepaalde gebieden te laag komt te staan, dan krijg je plots natuurlijk een enorme impact op de natuur, maar dan komt er ook druk te staan op bijvoorbeeld ons drinkwater.”

Dat maakt langdurige droogte volgens de hydroloog extra verraderlijk. Zolang de kritische grens niet wordt bereikt, lijkt er voor veel mensen weinig aan de hand. Maar eenmaal die grens wordt overschreden, kunnen de gevolgen snel groter worden.

Belgen springen zuiniger om met water

Toch merkt Willems tijdens deze droge zomer een belangrijke positieve ontwikkeling. “We hebben natuurlijk ook deze zomer opgeroepen om spaarzaam te zijn met water en mensen hebben een goed gevolg gegeven aan die oproep. Het verbruik van water was relatief goed." 

Dat is volgens de professor opvallend wanneer hij de situatie vergelijkt met eerdere droge zomers. Toen liep het drinkwaterverbruik op sommige momenten bijzonder sterk op, soms met meer dan veertig procent. “Met zoveel consumptie kunnen drinkwaterbedrijven problemen krijgen."

“Dat is dit jaar niet gebeurd. Als de droogte nog twee weken langer had aangehouden, waren er mogelijk strengere maatregelen nodig geweest. Gelukkig begon het uiteindelijk te regenen.”

“Er is iets veranderd in de mentaliteit” - professor Patrick Willems 

Tijdens eerdere droge zomers van 2018 en 2019 zag je nog geregeld mensen hun gazon besproeien om het groen te houden. Vandaag lijkt daar meer terughoudendheid in te zitten. “Bijna iedereen heeft ondertussen wel aanvaard dat dor gras tijdelijk bij een droge zomer hoort." Die evolutie stemt Willems positief. “Op dat vlak is er wel iets veranderd in de mentaliteit. Daar zijn we heel blij mee.”

Het kritische punt moeten we proberen te vermijden

Toch waarschuwt de professor dat zuiniger waterverbruik alleen niet volstaat. Volgens Willems schuilt er een gevaar in het feit dat de gevolgen van droogte niet altijd onmiddellijk zichtbaar zijn. “Zolang er niks gebeurt, lijkt het alsof er niks aan de hand is. Maar er gaat gewoon een keer een punt komen dat de droogte echt wel heel extreem wordt en dat kritische punt moeten we proberen te vermijden.”

Daarom is volgens hem niet alleen het gedrag van consumenten belangrijk. Ook de overheid moet volgens de professor blijven investeren in maatregelen die België beter voorbereiden op langere en extremere droge periodes.