Interview. Professor waarschuwt voor gevolgen droogte: “Mogen risico’s niet uit het oog verliezen”

Droogte zorgt nu al voor landbouwschade

De precieze omvang van de droogteschade is momenteel nog moeilijk in te schatten. Toch zijn de signalen vanuit de landbouw volgens Patrick Willems, professor aan de KU Leuven en gespecialiseerd in hydrologie en waterbeheer, duidelijk. Vooral gewassen zoals aardappelen en maïs dreigen opbrengst te verliezen.

“Ik hoor toch de landbouwers zeggen dat aardappelen en maïs, toch wel snel 20% verlies zullen lijden”, vertelt Willems aan Redactie24. Bij sommige groenten kunnen de verliezen volgens hem zelfs nog hoger oplopen.

Dat kan een belangrijke impact hebben op de landbouwsector en mogelijk prijzen voor de consumenten. Hoe groot de uiteindelijke schade wordt, zal onder meer afhangen van de verdere weersomstandigheden.

Economische impact voorlopig beperkt

Ook de industrie en scheepvaart kunnen gevolgen ondervinden van langdurige droogte. Voorlopig blijft die impact in Vlaanderen volgens Willems nog relatief beperkt. De scheepvaart werd al enigszins beperkt, maar in Vlaanderen was de situatie minder ernstig dan bijvoorbeeld langs de Rijn.

Als de droogte langer had aangehouden, had dat volgens de professor wel grotere economische gevolgen kunnen hebben. “Langs bijvoorbeeld het Albertkanaal en het Kanaal Gent-Terneuzen, dat zou ook wel een belangrijke impact hebben gegeven op de economie, want veel bedrijven zijn immers afhankelijk van de binnenvaart voor de aanvoer van goederen en voorraden. En de industrie gebruikt ook water uit de kanalen om als koelwater te gebruiken."

“We gaan dit vaker meemaken” - Patrick Willems KU Leuven

Volgens Willems zijn de huidige problemen vooral een waarschuwing voor de toekomst. “Als we de klimaatprognoses bekijken, die aangeven dat we dit vaker gaan meemaken en soms nog extremer dan wat we dit jaar hebben gezien, dan stijgt natuurlijk de kans dat de impact en schade van droogte nog groter gaat worden in de toekomst.”

Die toename van droogte zou bovendien in de toekomst kunnen leiden tot een soort kantelpunt. Wanneer de droogte bepaalde drempelwaarden overschrijdt, kunnen de gevolgen volgens Willems namelijk plots veel groter worden voor natuur, economie en mens.

Ook drinkwater kan een probleem worden

Een van de grootste risico’s op lange termijn is volgens de professor een mogelijke schaarste aan drinkwater. Vandaag lijkt het vanzelfsprekend dat er water uit de kraan komt, maar langdurige droogte kan die zekerheid onder druk zetten. “Stel dat het ooit zover komt dat er gedurende een of twee weken geen water uit onze kraan zou komen, dan zouden veel mensen pas beseffen hoe waardevol water is.”

Volgens Willems mogen we de risico’s van droogte daarom niet onderschatten. Niet alleen de landbouw en natuur zijn afhankelijk van voldoende water, ook onze voedselvoorziening, economie en drinkwatervoorziening kunnen ermee in de problemen komen. De boodschap van de professor is dan ook duidelijk: Vlaanderen moet zich beter wapenen tegen droogte om in de toekomst ernstige waterschaarste en grotere economische en maatschappelijke schade te voorkomen.