“Mensen zijn dat kotsbeu”: Anders-voorzitter Frédéric De Gucht haalt stevig uit

“Ziekelijke drang naar regels en controle”

In een gesprek met De Morgen trekt Frédéric De Gucht hard van leer tegen wat hij ziet als een overheid die steeds meer wil vastleggen en controleren. Zijn kritiek draait niet om één specifieke maatregel. Hij kijkt veel breder naar de manier waarop de politiek de samenleving probeert te organiseren.

“Er is een ziekelijke drang naar regels en controle”, zegt De Gucht. Hij heeft de indruk dat er voortdurend nieuwe voorschriften bijkomen en dat daar geregeld extra controles of sancties aan gekoppeld worden.

Voor De Gucht schuilt daar een fundamenteel probleem achter. Een overheid kan proberen risico's te beperken, maar volledige zekerheid bestaat niet. Toch lijkt de politiek daar in zijn ogen steeds vaker naar te streven door nieuwe regels in te voeren.

“Mensen zijn dat kotsbeu”

De voorzitter van Anders gebruikt bijzonder stevige taal om duidelijk te maken dat hij vindt dat de grens bereikt is. “Minder mogen en meer moeten, mensen zijn dat kotsbeu.”

Daarmee raakt hij aan een klassiek liberaal uitgangspunt: de overheid hoeft niet voor iedere mogelijke situatie te bepalen wat iemand wel of niet mag doen. De Gucht wil verantwoordelijkheid opnieuw meer bij burgers en bedrijven leggen.

Dat betekent niet automatisch dat alle regelgeving overboord moet. Regels kunnen bijvoorbeeld nodig zijn voor veiligheid, bescherming en duidelijkheid. De discussie draait vooral om de vraag wanneer regelgeving nuttig is en vanaf welk moment ze mensen onnodig beperkt.

Meer vertrouwen in plaats van extra controle

De oplossing van De Gucht klinkt eenvoudig: geef mensen opnieuw vertrouwen. Burgers moeten meer vrijheid krijgen om hun leven zelf vorm te geven, terwijl ondernemers ruimte nodig hebben om initiatief te nemen. “Laat hen bouwen, ondernemen en leven”, vat hij zijn boodschap samen.

Die redenering past binnen de politieke koers die hij met Anders wil varen. De Gucht profileert zich sterk rond vrijheid, ondernemerschap en een kleinere overheid. Op zijn eigen website omschrijft hij het wegnemen van drempels en het terugdringen van een te zware overheid als belangrijke onderdelen van zijn politieke visie.

Ook Vlaamse overheid wil regeldruk verminderen

Interessant is dat de discussie over te veel regels breder leeft dan alleen binnen Anders. De Vlaamse overheid werkt zelf aan het programma ‘Regelrecht’, dat administratieve lasten en overbodige regeldruk moet verminderen.

Dat project werd in februari 2025 gelanceerd en heeft als uitgangspunt dat regels noodzakelijk kunnen zijn, maar dat een teveel ervan mensen en ondernemingen kan afremmen. In juli 2026 verscheen een derde rapportering over de vooruitgang en nieuwe voorstellen.

De kritiek van De Gucht komt dus op een moment waarop vereenvoudiging ook binnen het beleid nadrukkelijk op tafel ligt. Het verschil zit vooral in de politieke toon en in de vraag hoe ver die vermindering van regels uiteindelijk moet gaan.

Waar ligt de grens?

Daar zit meteen de moeilijkste discussie. Minder regels klinkt aantrekkelijk wanneer je vastloopt in formulieren, vergunningen of ingewikkelde procedures. Tegelijk verwachten mensen dat de overheid ingrijpt wanneer veiligheid, consumentenbescherming, arbeidsvoorwaarden of leefomgeving in het gedrang komen.

De echte politieke strijd gaat daarom waarschijnlijk niet over de vraag óf er regels nodig zijn. Ze gaat over hoeveel regels noodzakelijk zijn, welke geschrapt kunnen worden en hoeveel verantwoordelijkheid mensen zelf mogen dragen.