Straks geen flitspalen meer door technologie in auto's?
Moderne auto's worden steeds slimmer en verzamelen onderweg heel wat informatie. Volgens Frits Lindeman, nationaal coördinator flitspalen bij de Nederlandse politie, zou die technologie in de toekomst mogelijk ook een rol kunnen spelen bij verkeerscontroles en ongevalsonderzoeken. Hij wijst erop dat auto's vandaag al gegevens opslaan die kunnen aantonen hoe snel een bestuurder reed. Tegelijk beseft hij dat zo'n aanpak gevoelige vragen oproept over privacy en gegevensbescherming.
Auto's bewaren vandaag al veel meer gegevens dan veel bestuurders denken
Tijdens een gesprek over verkeersveiligheid schetste Lindeman een opvallend toekomstscenario. "We zouden simpelweg de computer van de auto kunnen uitlezen en zien hoe snel de bestuurder reed."
Dat klinkt misschien futuristisch, maar moderne voertuigen slaan vandaag al een grote hoeveelheid informatie op in verschillende computersystemen, ook wel ECU's (Electronic Control Units) genoemd.
Moderne auto's bevatten verschillende elektronische computersystemen (ECU's) die gegevens verwerken over onder meer snelheid, remacties, gaspedaalgebruik en stuurbewegingen.
Discussies over snelheid zouden kunnen verdwijnen
Volgens Lindeman kan die technologie interessant zijn vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid.
Wanneer onderzoekers of politiediensten toegang krijgen tot bepaalde voertuiggegevens, zouden ze in theorie veel sneller kunnen achterhalen wat er precies gebeurd is. Het zou flitspalen overbodig maken.
Vandaag wordt bij ernstige ongevallen vaak gewerkt met getuigenverklaringen, remsporen, camerabeelden en technische analyses. Het uitlezen van voertuiggegevens zou bijkomende informatie kunnen opleveren.
In plaats van achteraf te moeten reconstrueren wat er gebeurde, zou men bijvoorbeeld kunnen vaststellen dat een voertuig 84 kilometer per uur reed op een plaats waar slechts 50 kilometer per uur toegelaten was. Dat zou discussies over de gereden snelheid in veel gevallen overbodig maken.
Privacy blijft een belangrijk aandachtspunt
Lindeman erkent echter dat zo'n systeem niet zonder discussie zou worden ingevoerd.
"We moeten uiteraard nadenken over de privacy van alle data die door moderne voertuigen wordt opgeslagen en gedeeld."
Dat debat speelt al langer. Critici wijzen erop dat moderne auto's steeds meer gegevens verzamelen. Daarbij rijzen vragen over wie toegang krijgt tot die informatie, hoe lang ze wordt bewaard en voor welke doeleinden ze gebruikt mag worden.
Voorstanders benadrukken dan weer dat dergelijke gegevens kunnen bijdragen aan een betere verkeersveiligheid en objectievere onderzoeken na zware ongevallen.
De technologie bestaat al gedeeltelijk
Hoewel het idee voor sommigen nieuw klinkt, is de technologie waarover Lindeman spreekt in werkelijkheid al aanwezig in veel recente voertuigen.
Sinds juli 2024 moeten nieuwe automodellen die in de Europese Unie worden goedgekeurd verplicht uitgerust zijn met een Event Data Recorder, vaak omschreven als de zwarte doos van een auto.
Moderne auto's beschikken steeds vaker over een Event Data Recorder (EDR), een soort zwarte doos die bepaalde voertuiggegevens registreert vlak voor, tijdens en na een ongeval. Het systeem werd ingevoerd om ongevalsonderzoek en verkeersveiligheid te verbeteren. De huidige Europese regelgeving voorziet niet dat de politie zomaar bij elke verkeerscontrole de wagen kan uitlezen om snelheidsovertredingen vast te stellen.
Volgens de Europese regels bevatten die gegevens normaal geen directe identificatie van de bestuurder. Wel kunnen bevoegde instanties onder bepaalde omstandigheden relevante informatie uitlezen.