Waarom schamen we ons soms voor de producten in onze winkelkar? Docent Sociale Psychologie geeft uitleg

"Het is een zeer menselijke emotie, die schaamte, omdat we vaak onbewust kijken naar wat anderen in hun kar hebben en ons daarbij afvragen: doe ik het wel goed? Doe ik iets fout?", zei Van Vaerenbergh in 'WinWin'.

"Dus eigenlijk is het een klassiek voorbeeld van de sociale vergelijkingstheorie, waarbij we onszelf evalueren aan de hand van anderen, en zo helpt het ons om voor onszelf te bepalen wat sociaal aanvaardbaar is."

"Ons brein reageert in de supermarkt nog een stukje alsof we in een stam zitten"

Is de kans kleiner dat we zelf een zak snoep zullen meenemen wanneer we drie karren vol groenten en fruit zien? "Het zou kunnen dat dit rechtstreeks ons gedrag beïnvloedt, omdat het ook een stukje evolutiepsychologisch te verklaren is."

"We leefden vroeger in groep, we presteerden binnen de groep. En als jij succesvol kon samenwerken en je goed aan de normen hield, was de kans groter dat je beschermd zou worden. Dus het zou een stukje sociaal besmettelijk kunnen zijn, want ons brein reageert in die supermarkt nog een stukje alsof we in een stam zitten."

Waarom schaamte een waardevolle emotie is

"Schaamte is een sociale emotie en is op zich een waardevolle emotie. Omdat die ervoor zorgt dat we conflicten kunnen vermijden, dat we de sociale banden kunnen versterken. Want eigenlijk is schaamte een heel sterke emotie, die iets zegt over onszelf. We denken dat we door anderen negatief beoordeeld gaan worden. Het is positief in die zin dat we ons gedrag dan kunnen bijsturen, om zo een betere indruk na te laten."

Lees ook: Supermarkt lanceert nieuw assortiment: Dieetvoeding, sportvoeding en nog meer

Waarom maken we ons druk over wat anderen van ons denken?

"Waarom we ons zo druk maken om wat anderen van ons denken heeft te maken met wat we 'impressiemanagement' noemen. Eigenlijk zijn we vrij sterk bezig met wat de anderen over ons denken, en we willen vooral een goed beeld van onszelf laten zien. En wanneer jij gezonde producten in je kar hebt liggen, of een zorgvuldig samengestelde kar hebt, dan sturen we eigenlijk subtiele signalen: kijk, ik ben een verantwoorde consument."

Is wat in onze kar ligt wie we zijn? "Ja dat is wel een stukje een verlengde, zoals we dat ook met andere dingen hebben, zoals de auto die we kiezen."

Toch moet je niet te veel stress hebben over wat anderen zouden kunnen denken van je. "We zijn allemaal heel sterk bezig met anderen, maar die anderen zijn bijlange niet zo sterk bezig met onszelf als we denken. Uiteindelijk zijn we toch nogal sterk bezig met onszelf."