Flexi-jobs afschaffen? "Bijna gelegaliseerd zwartwerk'

De combinatie van een ziekte-uitkering met belastingvrije inkomsten uit een flexi-job ligt momenteel onder vuur. Nathalie Muylle, federaal parlementslid voor Cd&v, wil die mogelijkheid verbieden en krijgt daarbij steun vanuit academische hoek. Ook Ive Marx, hoogleraar sociaal-economisch beleid aan de Universiteit Antwerpen, uit bijzonder scherpe kritiek op het systeem.

“Flexi-jobs bestaan nergens ter wereld”

Volgens Ive Marx is het Belgische systeem van flexi-jobs fundamenteel problematisch. Hij stelt dat België internationaal een uitzondering vormt met deze vorm van arbeid. “Die flexi-jobs zijn sowieso al een heel vreemd gegeven, het bestaat nergens ter wereld. Het is een vorm van arbeid die volstrekt onbelast is, het is eigenlijk een vorm van gelegaliseerd zwartwerk bijna”, zegt Marx in een interview met Radio 1.

Flexi-jobs werden oorspronkelijk ingevoerd om werkgevers in sectoren zoals horeca meer flexibiliteit te geven en om werknemers op een fiscaal voordelige manier extra te laten bijverdienen. Werknemers betalen op die inkomsten weinig tot geen belastingen en sociale bijdragen.

Critici vinden echter dat het systeem ondertussen te ver is uitgebreid en oneerlijke situaties creëert tegenover gewone werknemers die wel volledig belast worden op hun loon.

Combinatie met ziekte-uitkering ligt zwaar onder vuur

De grootste controverse draait momenteel rond langdurig zieken die een flexi-job combineren met een ziekte-uitkering. Wettelijk is dat vandaag mogelijk. Maar volgens Marx gaat die combinatie veel te ver.

“Als dan die mensen niet alleen geen belastingen betalen, maar bovendien ook nog eens een uitkering krijgen van de overheid dan wordt het helemaal te gek voor woorden”, klinkt het scherp. Volgens tegenstanders ontstaat hierdoor een financieel systeem dat moeilijk uit te leggen valt aan werknemers die voltijds werken en volledig belastingen betalen.

Financieel erg aantrekkelijk systeem

Volgens Ive Marx zorgt het huidige systeem bovendien voor verkeerde financiële prikkels. “Als men een ziekte-uitkering krijgt en men kan daarbovenop nog belastingvrij gaan bijklussen, dan wordt dat natuurlijk een financieel heel interessante combinatie.”

Die uitspraak raakt een gevoelig debat in België over langdurige arbeidsongeschiktheid en de stijgende kost van ziekte-uitkeringen. België telt al jaren een hoog aantal langdurig zieken, wat steeds vaker leidt tot discussies over activering, sociale zekerheid en werkhervormingen.

Voorstanders van flexi-jobs benadrukken nochtans dat beperkt werk tijdens ziekte soms net kan helpen bij een geleidelijke terugkeer naar de arbeidsmarkt. Tegenstanders vrezen dan weer misbruik en een scheeftrekking van het systeem.

Nathalie Muylle wil flexi-jobs voor zieken verbieden

Nathalie Muylle wil daarom ingrijpen en pleit ervoor om flexi-jobs voor langdurig zieken onmogelijk te maken. Volgens haar ondermijnt het systeem het draagvlak van de sociale zekerheid wanneer mensen tegelijk een uitkering ontvangen én belastingvrij kunnen bijverdienen.

Het debat roept vragen op over de toekomst van flexi-jobs in België. Waar het systeem aanvankelijk vooral bedoeld was voor beperkte bijverdiensten in knelpuntsectoren, klinkt nu steeds vaker de vraag of de regeling niet te ver wordt uitgebreid.

Flexi-jobs blijven politiek gevoelig thema

Flexi-jobs zijn al langer onderwerp van discussie tussen politieke partijen, werkgeversorganisaties en vakbonden. Werkgevers zien het systeem vaak als een noodzakelijke oplossing voor personeelstekorten en flexibiliteit op de arbeidsmarkt.

Vakbonden en sommige academici waarschuwen echter dat flexi-jobs de klassieke arbeidsmarkt onder druk zetten. Sommigen gaan zelfs bewust 4/5 werken om daarnaast nog een flexi-job uit te oefenen waarop men minder belast wordt. Dit zet de belastinginkomsten op arbeid onder druk op een moment dat de overheid met enorme tekorten kampt.

Met de kritiek van Ive Marx krijgt de discussie opnieuw extra aandacht. Zeker de combinatie van belastingvrije inkomsten en ziekte-uitkeringen dreigt de komende maanden een belangrijk politiek thema te blijven.