Zijn elektrische auto’s de redding voor het Vlaamse stroomnet?

Net raakt overbelast door snelle energietransitie

De omschakeling naar hernieuwbare energie en elektrische mobiliteit gaat snel. Vlaanderen telt intussen meer dan 337.000 elektrische wagens en ruim 60.000 (semi)publieke laadpunten. In 2024 was bovendien ongeveer 34% van alle nieuw ingeschreven wagens volledig elektrisch, een aandeel dat de komende jaren verder zal toenemen.

Die evolutie is positief voor het klimaat, maar zet het elektriciteitsnet zwaar onder druk. Piekmomenten in verbruik en productie worden steeds moeilijker opgevangen. “We zien het stroomnet op steeds meer plaatsen kraken", waarschuwt Vlaams parlementslid Robrecht Bothuyne. 

“Als we niets doen, riskeren we dat gezinnen of bedrijven geen nieuwe zonnepanelen, laadpalen of warmtepompen meer kunnen aansluiten omdat het net ‘vol’ zit.” Zonder ingrepen dreigen netbeheerders te moeten investeren in dure uitbreidingen en extra kabels om de stroomvoorziening te garanderen.

Elektrische auto als ‘batterij op wielen’

Cd&v schuift daarom een innovatieve oplossing naar voren: elektrische auto’s inzetten als tijdelijke energieopslag voor het elektriciteitsnet. Dankzij zogenaamd bidirectioneel laden kunnen elektrische wagens niet alleen stroom opnemen, maar ook elektriciteit terugleveren aan de woning of zelfs aan het net.

“Een elektrische wagen kan, mits de juiste sturing, perfect dienstdoen als thuisbatterij”, stelt Bothuyne in een bericht aan onze redactie. Dat is geen loze bewering. Waar een klassieke thuisbatterij doorgaans 5 tot 10 kWh opslaat, beschikt een gemiddelde elektrische auto over een batterij van 50 tot 70 kWh, goed voor een veel grotere opslagcapaciteit.

Bovendien staat een auto gemiddeld 96% van de tijd stil. Op die momenten kan hij aangesloten zijn en flexibel inspelen op het energieverbruik en -aanbod. Daarom spreekt Bothuyne van ‘batterijen op wielen’.

Groot potentieel voor gezinnen én bedrijven

Volgens netbeheerder Fluvius zullen tegen 2035 ongeveer 2,45 miljoen elektrische personenwagens rondrijden in Vlaanderen. Samen vormen die een enorme virtuele batterij. Door slim laden en ontladen kan dat systeem helpen om pieken af te vlakken, het net te ontlasten en dure infrastructuurwerken te vermijden.

Voor gezinnen en bedrijven kan dit ook financiële voordelen opleveren. Wie stroom opslaat in de autobatterij wanneer elektriciteit goedkoop of overvloedig is, bijvoorbeeld bij veel zon, kan die later gebruiken wanneer de prijs hoger ligt. Dat zorgt voor een lagere energiefactuur en verhoogt de zelfconsumptie.

Lees ook: Weinig prijsverschil tussen variabel en vast energiecontract: Is dit het moment om over te stappen?

Slimme technologie voor een stabiel elektriciteitsnet

Het voorstel van cd&v past binnen een bredere visie op slimme energiesturing, waarbij verbruik, productie en opslag beter op elkaar worden afgestemd. Elektrische auto’s spelen daarin een centrale rol, niet alleen als vervoermiddel, maar ook als actief onderdeel van het energiesysteem.

“Waarom zouden we dat gigantische potentieel onbenut laten?”, besluit Bothuyne. Met de juiste regelgeving, technologie en incentives zouden elektrische wagens wel eens een belangrijke hefboom kunnen worden om het Vlaamse elektriciteitsnet toekomstbestendig te maken en tegelijk de energiefactuur voor burgers onder controle te houden.