De beste manier om te voorkomen dat je slachtoffer wordt van oplichting

De beste bescherming tegen oplichting? Doe even niets

Er bestaat geen truc waarmee je alle vormen van fraude onmiddellijk herkent. De sterkste verdediging is verrassend eenvoudig: handel nooit meteen wanneer iemand onverwacht contact met je opneemt en geld, codes of een bevestiging vraagt.

Dat is belangrijk omdat fraudeurs vaak proberen tijdsdruk te creëren. Je rekening zou worden geblokkeerd, er zou een verdachte betaling klaarstaan, je moet onmiddellijk een boete betalen of je krijgt zogezegd maar enkele minuten om een probleem op te lossen.

Precies op dat moment kun je beter stoppen. Klik nergens op, voer geen betaling uit en keur niets goed via itsme of een kaartlezer. Febelfin waarschuwt bijvoorbeeld dat een echte bankmedewerker nooit zal vragen om een pincode of responscode mee te delen, geld naar een zogenaamde veilige rekening over te schrijven of software te installeren waarmee iemand je computer kan overnemen.

Neem daarna zelf contact op

Stel dat je telefoon krijgt van iemand die beweert voor je bank te werken. De persoon kent misschien je naam en zegt dat er net 1.500 euro van je rekening wordt gehaald. Je krijgt de vraag om snel iets te bevestigen.

Hang dan op. Zoek vervolgens zelf het officiële nummer van je bank op en bel terug. Gebruik daarvoor bij voorkeur de bankapp, je bankkaart of de officiële website die je zelf opent. Zo neem jij opnieuw de controle over het gesprek.

Hetzelfde principe werkt bij andere organisaties. Krijg je een onverwacht bericht van een pakjesdienst, overheidsdienst, energieleverancier of andere onderneming? Open dan zelf de officiële app of website in plaats van de link in het bericht te gebruiken.

Dat laatste is extra belangrijk. Wees ook alert voor zoekmachinefraude, waarbij criminelen vervalste websites en telefoonnummers proberen te laten verschijnen wanneer mensen online naar bijvoorbeeld een klantendienst of internetbankieren zoeken.

Geef deze gegevens nooit door

Een bankcode, pincode of wachtwoord is persoonlijk. Geef dergelijke informatie dus niet door aan iemand die je belt, mailt of een bericht stuurt.

Hetzelfde geldt wanneer iemand vraagt om tijdens het gesprek itsme te openen of een handeling met je kaartlezer uit te voeren. Kijk altijd eerst zelf waarvoor je toestemming geeft. Een fraudeur kan aan de telefoon een heel ander verhaal vertellen dan de transactie die je werkelijk aan het goedkeuren bent.

Laat een onbekende evenmin programma's installeren waarmee die persoon je computer of smartphone vanop afstand kan bedienen. Een zogenaamde medewerker die zegt dat dit noodzakelijk is om je rekening te beschermen, moet meteen alarmbellen doen afgaan.

Ook een bekend gezicht kan misleidend zijn

Fraude beperkt zich allang niet meer tot vreemde e-mails. Op sociale media verschijnen bijvoorbeeld advertenties waarin bekende personen zogezegd een spectaculaire belegging aanbevelen.

De FSMA waarschuwde in 2026 opnieuw voor frauduleuze tradingplatformen die onder meer valse advertenties met beroemdheden, nepprofielen, websites en onverwachte berichten gebruiken om slachtoffers te lokken. Een professioneel uitziende website vormt daarbij geen garantie dat de onderneming betrouwbaar is.

Controleer bij een investering daarom altijd met welke onderneming je te maken hebt en of ze over de nodige vergunning beschikt. De FSMA raadt ook aan extra voorzichtig te zijn bij ongevraagde aanbiedingen en beloften van uitzonderlijk hoge winsten.

Maak van controleren een vaste gewoonte

Je hoeft dus niet iedere phishingtechniek uit het hoofd te leren. Een eenvoudige routine kan veel ellende voorkomen.

Krijg je onverwacht de vraag om te betalen, gegevens door te geven of iets goed te keuren? Stop eerst. Open geen meegestuurde link. Zoek daarna onafhankelijk uit van wie het verzoek werkelijk afkomstig is en neem indien nodig zelf contact op met de organisatie.

Die extra minuut voelt misschien overbodig wanneer een bericht echt blijkt te zijn. Bij een fraudepoging kan net die minuut voorkomen dat je duizenden euro's verliest.

Toch iets doorgegeven? Wacht dan niet

Heb je toch bankgegevens of codes ingevoerd, een verdachte betaling bevestigd of je bankkaart afgegeven? Reageer zo snel mogelijk. Neem onmiddellijk contact op met je bank. Wanneer je kaartgegevens in bezit zijn van oplichters, kun je je kaart laten blokkeren via Card Stop. Verzamel ook berichten, telefoonnummers, rekeningnummers en andere gegevens die met de fraude te maken hebben en doe aangifte bij de politie.