Zo voorkom je dat oplichters je bankrekening plunderen

Waarom willen oplichters dat je software installeert?

De techniek staat bekend als een ‘Remote Access Scam’. Daarbij probeert een oplichter toegang vanop afstand te krijgen tot je computer, tablet of smartphone.

Programma's waarmee dat kan, zijn op zichzelf niet verdacht. Software zoals AnyDesk en TeamViewer wordt bijvoorbeeld ook gebruikt door echte IT-medewerkers om iemand vanop afstand te helpen. Het gevaar ontstaat wanneer je een onbekende toegang geeft tot je toestel.

De oplichter belt bijvoorbeeld met het verhaal dat hij voor je bank werkt. Er zouden verdachte betalingen gebeurd zijn en je rekening moet dringend beveiligd worden. Een andere mogelijkheid is dat iemand zich voordoet als medewerker van een technologiebedrijf en beweert dat er een virus of ernstig probleem op je computer zit. Daarna komt de vraag om software te downloaden waarmee de zogenaamde medewerker je kan helpen.

Je geeft eigenlijk de controle uit handen

Zodra je de software hebt geïnstalleerd en toegang geeft, kan de persoon aan de andere kant meekijken of je toestel bedienen. Daardoor kan een oplichter zien wat er op je scherm gebeurt en je begeleiden bij handelingen die helemaal niet bedoeld zijn om je te beschermen.

Daar zit meteen een van de grootste gevaren. Je krijgt bijvoorbeeld te horen dat je enkele verdachte betalingen moet annuleren. In werkelijkheid kun je bezig zijn om nieuwe overschrijvingen goed te keuren.

Oplichters proberen daarbij ook bankcodes, wachtwoorden of bevestigingen via een bankapp of itsme te bemachtigen. Op je scherm lijkt misschien iets anders te gebeuren dan wat er werkelijk wordt uitgevoerd.

Deze vraag moet meteen een alarmbel doen afgaan

Er is een eenvoudige regel die je veel ellende kan besparen: installeer nooit software omdat iemand die je onverwacht belt dat vraagt.

Een echte bank zal je niet onverwacht vragen om AnyDesk, TeamViewer of vergelijkbare software te installeren zodat een medewerker je computer kan overnemen. Ook organisaties zoals de politie of overheid gaan je niet plots bellen om op die manier toegang tot je toestel te krijgen. Hetzelfde geldt voor iemand die beweert namens Microsoft of Apple te bellen omdat er iets mis zou zijn met je computer.

Krijg je zo'n telefoontje? Stop het gesprek. Gebruik geen telefoonnummer dat de beller je geeft, maar zoek zelf de officiële contactgegevens van je bank of organisatie op. Zo controleer je buiten het gesprek om of er werkelijk iets aan de hand is.

Laat je niet opjagen

Een belangrijk wapen van oplichters is tijdsdruk. Je krijgt te horen dat je rekening binnen enkele minuten leeggehaald kan worden, dat er al een grote overschrijving klaarstaat of dat je computer dringend beveiligd moet worden. Net dan moet je niets doen.

Een echte medewerker heeft er geen probleem mee dat je het gesprek beëindigt en zelf contact opneemt met de organisatie. Een oplichter probeert dat vaak te voorkomen. Zinnen als ‘U mag nu niet ophangen’, ‘We moeten onmiddellijk handelen’ of ‘Vertel dit voorlopig aan niemand’ zijn daarom belangrijke waarschuwingssignalen.

Ook een voorstel om geld tijdelijk naar een zogenaamde veilige rekening over te schrijven, is een groot alarmsignaal. Banken vragen klanten niet om hun geld op die manier ‘veilig te stellen’.

Wat als je het programma al hebt geïnstalleerd?

Heb je tijdens een verdacht gesprek toch software geïnstalleerd en iemand toegang gegeven tot je toestel, verbreek dan zo snel mogelijk de verbinding. Stop het gesprek en neem onmiddellijk via een ander, betrouwbaar kanaal contact op met je bank wanneer je online bankieren hebt gebruikt of bankgegevens hebt gedeeld.

Verwijder de software niet zomaar en ga daarna verder alsof er niets gebeurd is. Laat het toestel controleren wanneer een onbekende daadwerkelijk toegang heeft gehad. Verander belangrijke wachtwoorden bij voorkeur vanaf een ander, betrouwbaar toestel.

Zijn er bankgegevens, kaartgegevens of codes gedeeld, dan is snel handelen extra belangrijk. Neem meteen contact op met je bank. Een bankkaart kan in België ook via Card Stop op het nummer 078/170.170 worden geblokkeerd. Doe daarnaast aangifte bij de politie wanneer je slachtoffer bent geworden.