Online aankoop teruggestuurd: mag de handelaar een tegoedbon geven?
Online shoppen gebeurt vaak snel en impulsief. Maar wat als een aankoop tegenvalt? Veel consumenten weten niet dat ze in België een wettelijk herroepingsrecht hebben. Dat recht beschermt klanten tegen overhaaste beslissingen bij online aankopen of contracten buiten een winkelruimte. Belangrijk daarbij: een handelaar mag na een retour niet zomaar een tegoedbon geven in plaats van een terugbetaling. De wet voorziet duidelijke regels voor consumenten én verkopers.
Veertien dagen bedenktijd
Wie online iets koopt, telefonisch bestelt of aan de deur een contract ondertekent, beschikt in principe over veertien kalenderdagen om van mening te veranderen. Volgens de FOD Economie kan een consument “zonder reden” afzien van de aankoop binnen die termijn. Het herroepingsrecht geldt in de hele Europese Unie en is bedoeld om consumenten te beschermen tegen impulsieve of opgedrongen aankopen.
De termijn start zodra het product ontvangen is of wanneer een contract werd ondertekend. Daarna heeft de consument nog eens veertien dagen om het artikel terug te sturen. De melding aan de verkoper kan gebeuren via een formulier, e-mail of brief. Sommige bedrijven voorzien ook een online procedure.
Geen tegoedbon verplicht
Een van de belangrijkste regels gaat over de terugbetaling. De handelaar moet het betaalde bedrag terugstorten via dezelfde betaalmethode die de klant gebruikte. De FOD Economie stelt daarover duidelijk: “Hij kan je geen tegoedbon aanbieden in plaats van een terugbetaling”, klinkt het in een mededeling aan onze redactie. Dat betekent dat consumenten een voucher of winkelkrediet mogen weigeren wanneer ze hun herroepingsrecht correct uitoefenen.
De verkoper mag wel bepalen dat de retourkosten voor rekening van de consument zijn, zolang dat vooraf duidelijk vermeld werd in de algemene voorwaarden. De oorspronkelijke standaardleveringskosten moeten echter ook terugbetaald worden. Alleen extra kosten voor een duurdere leveringsoptie kunnen buiten de terugbetaling vallen.
Op online fora duiken geregeld klachten op van consumenten die enkel een tegoedbon aangeboden krijgen. In meerdere discussies op Reddit wijzen gebruikers erop dat winkels soms proberen af te wijken van de wettelijke terugbetalingsplicht.
Niet alles kan worden teruggestuurd
Het herroepingsrecht kent wel uitzonderingen. Gepersonaliseerde producten, snel bederfbare goederen en geopende hygiëneproducten vallen meestal buiten de regeling. Ook digitale inhoud die al gedownload werd of tickets voor evenementen met een vaste datum kunnen doorgaans niet worden herroepen.
Daarnaast geldt het recht meestal niet voor aankopen in een fysieke winkel. Bij webshops buiten de Europese Unie hangt alles af van de voorwaarden van de verkoper. Toch blijft Belgische wetgeving gelden wanneer buitenlandse verkopers zich expliciet richten op Belgische consumenten, bijvoorbeeld via Nederlandstalige websites en prijzen in euro.
Wat als een verkoper weigert?
Wanneer een handelaar een terugbetaling weigert of enkel een tegoedbon aanbiedt, kunnen consumenten klacht indienen via ConsumerConnect. De Economische Inspectie kan dan beslissen om een onderzoek op te starten. Voor individuele geschillen kunnen consumenten terecht bij de Consumentenombudsdienst of, bij buitenlandse Europese verkopers, bij het Europees Centrum voor de Consument.
Blijft een oplossing uit, dan kan uiteindelijk enkel de rechter nog een definitieve uitspraak doen. Het loont daarom om communicatie met de verkoper goed bij te houden en herroepingen zoveel mogelijk schriftelijk te bevestigen. Zo staat de consument juridisch sterker wanneer een conflict ontstaat.
Gerelateerde artikelen
